वैदिक ज्योतिष
कालसर्प दोषाचे १२ प्रकार
सातही ग्रह राहू-केतू अक्षाच्या एकाच बाजूला असतील तेव्हा कालसर्प योग तयार होतो. राहू कोणत्या भावात आहे त्यावरून त्याचे १२ प्रकार ठरतात. हे प्रकार अक्षाशी जोडलेली जीवनक्षेत्रे दाखवतात; ते नशीब किंवा दुर्दैवाचा निकाल देत नाहीत. प्रत्येक प्रकार वाचा किंवा स्वतःची कुंडली तपासा.
कालसर्प योग हा कुंडलीतील एक आकृतिबंध आहे—सर्व सात ग्रह राहू-केतू अक्षाच्या एकाच बाजूस असतात. तो शाप किंवा दुर्दैवाची हमी नाही. त्याचा परिणाम ग्रहांचे बळ, स्थान आणि संपूर्ण कुंडलीवर अवलंबून असतो; अनेक यशस्वी व प्रतिष्ठित व्यक्तींच्या कुंडलीतही हा योग आढळतो. एक जरी ग्रह या अक्षाबाहेर असेल तर योग अंशतः असतो किंवा होतच नाही. Astroyana ही माहिती भीती न पसरवता वस्तुनिष्ठपणे देते; परिपूर्ण व अर्थपूर्ण जीवन जगण्यासाठी कोणताही विशेष उपाय अनिवार्य नाही.
प्रथम-सप्तम भाव
अनंत कालसर्प योग
राहू प्रथम भावात (लग्नात), केतू सप्तम भावात आणि उर्वरित सात ग्रह त्यांच्यामध्ये असतील तर अनंत कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष स्वत्व (प्रथम भाव) आणि भागीदारी व वैवाहिक संबंध (सप्तम भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे वैयक्तिक ओळख, स्वप्रतिमा आणि परस्पर संबंध हे सजग संतुलन मागणारे प्रमुख विषय ठरतात.
प्रकाराचे विवरण वाचाद्वितीय-अष्टम भाव
कुलिक कालसर्प योग
राहू द्वितीय भावात, केतू अष्टम भावात आणि इतर ग्रह त्यांच्यामध्ये असतील तर कुलिक कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष धन, कुटुंब व वाणी (द्वितीय भाव) आणि परिवर्तन, वडिलोपार्जित संपत्ती व गूढविद्या (अष्टम भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे आर्थिक बाबी, कौटुंबिक संबंध आणि अनपेक्षित बदल हे प्रमुख विषय ठरतात.
प्रकाराचे विवरण वाचातृतीय-नवम भाव
वासुकी कालसर्प योग
राहू तृतीय भावात आणि केतू नवम भावात असेल तर वासुकी कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष पराक्रम, पुरुषार्थ व संवाद (तृतीय भाव) आणि भाग्य, धर्म व श्रद्धा (नवम भाव) यांना जोडतो. उपचय भावातील राहूची स्थिती या योगाच्या अधिक रचनात्मक प्रकारांपैकी एक मानली जाते.
प्रकाराचे विवरण वाचाचतुर्थ-दशम भाव
शंखपाल कालसर्प योग
राहू चतुर्थ भावात आणि केतू दशम भावात असेल तर शंखपाल कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष घर, माता व मानसिक शांती (चतुर्थ भाव) आणि कारकीर्द व सामाजिक प्रतिष्ठा (दशम भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे वैयक्तिक सुरक्षितता आणि सार्वजनिक महत्त्वाकांक्षा यांत समतोल राखणे केंद्रस्थानी राहते.
प्रकाराचे विवरण वाचापंचम-एकादश भाव
पद्म कालसर्प योग
राहू पंचम भावात आणि केतू एकादश भावात असेल तर पद्म कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष सर्जनशीलता, संतती व बुद्धी (पंचम भाव) आणि लाभ, सामाजिक वर्तुळ व आकांक्षा (एकादश भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे विद्या, सर्जनशीलता आणि ध्येयप्राप्ती हे प्रमुख विषय ठरतात.
प्रकाराचे विवरण वाचाषष्ठ-द्वादश भाव
महापद्म कालसर्प योग
राहू षष्ठ भावात आणि केतू द्वादश भावात असेल तर महापद्म कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष आरोग्य, स्पर्धा व सेवा (षष्ठ भाव) आणि खर्च, अध्यात्म व परदेश (द्वादश भाव) यांना जोडतो. उपचय भावातील राहूची स्थिती अडथळे पार करण्यासाठी अनुकूल मानली जाते.
प्रकाराचे विवरण वाचासप्तम-प्रथम भाव
तक्षक कालसर्प योग
राहू सप्तम भावात आणि केतू प्रथम भावात असेल तर तक्षक कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष भागीदारी, विवाह व व्यवसाय (सप्तम भाव) आणि स्वत्व (प्रथम भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे संबंध आणि व्यावसायिक भागीदारी आत्मविकासाचे प्रमुख क्षेत्र ठरतात.
प्रकाराचे विवरण वाचाअष्टम-द्वितीय भाव
कर्कोटक कालसर्प योग
राहू अष्टम भावात आणि केतू द्वितीय भावात असेल तर कर्कोटक कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष परिवर्तन, गूढ ज्ञान व अनपेक्षित घटना (अष्टम भाव) आणि धन, कुटुंब व वाणी (द्वितीय भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे आकस्मिक बदल आणि जीवनातील गहन पैलू हे प्रमुख विषय ठरतात.
प्रकाराचे विवरण वाचानवम-तृतीय भाव
शंखचूड कालसर्प योग
राहू नवम भावात आणि केतू तृतीय भावात असेल तर शंखचूड कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष भाग्य, धर्म व पिता (नवम भाव) आणि साहस, पुरुषार्थ व भावंडे (तृतीय भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे श्रद्धा, उच्च शिक्षण आणि भाग्याविषयीचा विचार केंद्रस्थानी राहतो.
प्रकाराचे विवरण वाचादशम-चतुर्थ भाव
घातक कालसर्प योग
राहू दशम भावात आणि केतू चतुर्थ भावात असेल तर घातक कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष कारकीर्द व सामाजिक प्रतिष्ठा (दशम भाव) आणि घर, माता व शांती (चतुर्थ भाव) यांना जोडतो. उपचय भावातील राहूमुळे हा योग कारकिर्दीला पुढे नेणाऱ्या अधिक महत्त्वाकांक्षी प्रकारांपैकी एक मानला जातो.
प्रकाराचे विवरण वाचाएकादश-पंचम भाव
विषधर कालसर्प योग
राहू एकादश भावात आणि केतू पंचम भावात असेल तर विषधर कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष लाभ, सामाजिक जाळे व आकांक्षा (एकादश भाव) आणि सर्जनशीलता, संतती व बुद्धी (पंचम भाव) यांना जोडतो. उपचय भावातील राहू लाभ आणि यशाची इच्छा बळकट करतो.
प्रकाराचे विवरण वाचाद्वादश-षष्ठ भाव
शेषनाग कालसर्प योग
राहू द्वादश भावात आणि केतू षष्ठ भावात असेल तर शेषनाग कालसर्प योग मानला जातो. हा अक्ष खर्च, परदेशी संबंध व अध्यात्म (द्वादश भाव) आणि आरोग्य, सेवा व स्पर्धा (षष्ठ भाव) यांना जोडतो. त्यामुळे त्याग, परदेशप्रवास आणि दडलेले अडथळे पार करणे हे प्रमुख पैलू ठरतात.
प्रकाराचे विवरण वाचा